بنام او                            مرتبط با خودشناسی

قرآن كريم انسان را چه جور موجودي معرفي ميكند؟

ازاوصاف متعالی ومثبت انسان  در قرآن  یکی اینست که  روح خدا دراو دمیده شده است (این حقیقت را نباید سرسری گرفت همین احساس خالص هستی من وشما نفخه روح خداست یابگوئیم از جنس خداست وبسیار عظیم وسرشارازعشق وشکوه است ولی درقفس خیالات و مکتسبات اجتماعی ما وروزمرگیها زندانی شده است وذهن مامعمولاآنرا به دیگران یا تصوریکه از خدا داریم نسبت میدهد نه به خود خدا یا اقیانوس هستی)

دیگر اینکه انسان در زمین جانشین خدا  قلمداد گردیده است ( این وصف با وصف نخست  که روح خدا دراو دمیده شده مناسبتی دارد) دیگر اینکه نسبت به فرشتگان ارجحیتی دارد(درصورتیکه به کمال خود برسد واتکا به دون الله نداشته باشد)

دیگر اینکه کوشنده ایست  بسوی پروردگارش و اورا ملاقات خواهد کرد (یعنی خدارا احساس خواهد کرد واورا خواهد دید چنانکه کسانی از اهل معرفت که به عشق واحساس عالی تا حدی رسیده اند درهمین دنیا حضور پروردگار را احسا س کرده اند)  

دیگر اینکه بر نفس خودش بصیر است (یعنی میتواند خود را بشناسد وبه احوال درون خود بنگرد وشکوه وعظمت خود را دریابد و کاستی های خود را متوجه شود بحث خود شناسی از اینرو قابل طرح است)  ونیز انسان به بهترین صورت آفریده شده است(نه فقط بظاهر)

وانسان  خلقت واحد و فرد دارد(خلقت واحد دارد یعنی اینکه هر کس در میان همه جامعه بشری منحصر به فرد است و دومی ندارد این یکتائی انسان انعکاس یکتائی پروردگار براوست که الواحد لا یصدر منه الا الواحد این احساس یگانگی قابل کشف است هرکس یگانگی خودرا بدرستی کشف کند موحد میشود واز اسارت شرک وشریک رها میگردد)

ونیزانسان فطرتا خدا شناس است چنانکه در عالمی ناشناخته به سئوال "الست بربکم"پاسخ بلی داده است(این پاسخ را فقط با شهود خود یا خودشناسی داده است این انسان یعنی تو)

وهمچنین موضوع بدکاری و تقوا  و  یا با طل و حق به او الهام شده است(مقصود بدکاری و تقوای القائی وآموزشی که غالبا باید ونبایدهای  اجتماعی است .نیست الهام فطریست)و..

 اهل  معرفت باخود شناسی ممکن است مصادیقی از این اوصاف را در خود بیابند

وانسان ازنظر قرآن واجد اوصاف منفی وعجیبی نیزهست (این اوصاف به معنی تحفیر یامحکومیت انسان نیست ولی بالقوه یا بالفعل دراووجودداردوباید ازاین احوال بدرآید  وبرای همین درقرآن آمده است )

ازجمله اینکه  در اسفل سافلین( جای بسیار پست)افتاده است واهل ایمان چنین نیستند ونیزانسان دررنج آفریده شده است

نسبت به پروردگارش کنود است (بسیار ناسپاس)  وهم کفاروکفور است( بسیار ناسپاس واهل کفران)

ونیز ظلوم است یعنی بسیارستمگر ونیز جهول یعنی بسیارجاهل ونادان است(بعضی کفته اند ظلوم وجهول بودن انسان یعنی که استعدادعدالت و دانائی دارد) واز نظر فرشتگان مفسد و خون ریز است و..(مصادیق اینها معلوم است)

همچنین انسان حریص است ودر قبال آسیب جزوع یعنی بیفراراست (مگر دائم با خدا باشد) ونیز عجول( شتابزده) است

وقتی نعمتی به او روی میآورد" فرح وفخور"یعنی اهل سرخوشی ومباهات میشود

وچون نعمت ازاو گرفته شود مایوس وکفوریعنی ناامید وناسپاس میشود(مگر صابرین)

ودر قبال کرامت خدا غره و فریفته شده است و..

هنگام گرفتاری خدارا میخواند وچون گرفتاریش برطرف شد کانه خدارا نخوانده است(مرکان لم یدعنا)

ونیزقرآن انسان رااصولا در مسیرخسران معرفی میکند جزمومنان صالح را

این اوصاف هم در خودشناسی به اهلش کمک میکند ونکته ها بدست میدهد

شاید صفات عالی مذکور برای ما خوشآیند و صفات منفی ناخوشایند باشد وشاید باشتابزدگی مثلاخودرا سپاسگزار نشان دهیم ولی مقصود  قرآن خود آگاهی  است تابدنبال آن در مسیرهدایت قرار گیریم

حال سخن اينست كه با این مفاهیم چگونه ممکنست بدرستی مواجه شویم طوریکه برخودآگاهی ما بیافزاید وموثروهدایت کننده وآرامبخش باشد

اینجا امر ونهی یا تحقیرانسان مطرح نيست خودآگاهی بیچون وچرا مطرح است متاسفانه آنجا كه قرآن اوصاف انسان را میگوید یاامر ونهي ميكنداغلب در قالب ضوابط احتماعی وآمریت انسانها فهمیده میشود واين فهم قرآني نيست

 لطفا روی ادامه مطلب کلیک کنید